اعتماد آمریکاییها به علم بیش از سایر کشورها؛ شکافهای داخلی باقی است

آمریکایی‌ها بیش از بیشتر مردم جهان به علم اعتماد دارند؛ این نتیجه یک نظرسنجی تازه از مردم ۱۴۰ کشور است، یافته‌ای که ممکن است در کشوری عمیقاً دوقطبی‌شده بر سر موضوعاتی مانند سود و زیان واکسن‌ها توضیحش دشوار به نظر برسد. بر پایه تازه‌ترین نسخه «پایش جهانی ولکام» (Wellcome Global Monitor)، ۵۲ درصد آمریکایی‌ها می‌گویند «اعتماد زیادی» به علم دارند، در حالی که این رقم در سطح جهان فقط ۲۶ درصد است. آمریکایی‌ها در مجموع نسبت به کشورهای هم‌تراز خود نیز برای دریافت واکسن مشتاق‌ترند؛ ۴۵ درصد آنان می‌گویند واکسن‌هایی را که پرستار یا پزشک توصیه کند «همان‌جا» دریافت می‌کنند، حال آنکه در آلمان فقط ۲۸ درصد چنین می‌گویند. همچنین در حالی که سهم افرادی که در سطح جهانی با این جمله موافق‌اند که علم به بیشتر افراد جامعه سود می‌رساند، از ۴۲ درصد در سال ۲۰۱۸ به ۳۷ درصد در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است، سهم آمریکایی‌های موافق با همین جمله در واقع از ۴۸ درصد به ۵۷ درصد افزایش یافته است. اما آمارهای کلی همه داستان را نمی‌گویند. تحلیل STAT از داده‌های ولکام نشان می‌دهد آمریکا هرچند در کل قدر علم را می‌داند و به آن اعتماد دارد، در مقایسه با کشورهای هم‌تراز خود به‌مراتب دوقطبی‌تر است. شکاف مذهبی را در نظر بگیرید: بر پایه تحلیل STAT، در کشورهای با درآمد بالا به‌طور میانگین ۵ واحد درصد اختلاف میان سهم افراد مذهبی و غیرمذهبی وجود دارد که می‌گویند علم به بیشتر مردم کشورشان سود می‌رساند. این شکاف در ایالات متحده ۲۴ واحد درصد است. شکافی مشابه — ۱۹ واحد درصد — میان آمریکایی‌های شهری و روستایی در پاسخ به پرسش درباره سودمندی علم وجود دارد، در حالی که این اختلاف در دیگر کشورهای با درآمد بالا فقط سه واحد درصد است. سطح تحصیلات نیز آمریکایی‌ها را تقسیم می‌کند: تنها ۴۷ درصد آمریکایی‌هایی که مدرک چهارساله دانشگاهی ندارند باور دارند علم به بیشتر مردم سود می‌رساند، در برابر ۷۱ درصد فارغ‌التحصیلان دانشگاه. بنیاد ولکام، نهاد بریتانیایی فعال در پژوهش علمی، تأمین مالی این نظرسنجی را در سال‌های ۲۰۱۸، ۲۰۲۰ و ۲۰۲۵ بر عهده داشته است. آخرین نسخه آن در چارچوب «نظرسنجی جهانی گالوپ» و با ترکیبی از مصاحبه حضوری، تلفنی و آنلاین با بیش از ۱۴۰ هزار بزرگسال انجام شد. یافته‌های جهانی «وزن‌دهی» شده‌اند تا برآوردهای جهانی به‌درستی جمعیت نسبی کشورهای حاضر در نظرسنجی را بازتاب دهند. این نظرسنجی توضیحی برای این ارائه نمی‌کند که چرا آمریکا در اعتماد به علم از هم‌ترازهای خود جلوتر است. اما دست‌کم بخشی از دوقطبی‌شدگی ظاهری آمریکایی‌ها را می‌توان با گرایش آنان به پاسخ‌های افراطی توضیح داد. Matthew Motta، دانشیار دانشکده بهداشت عمومی دانشگاه بوستون و کارشناس پژوهش افکار عمومی، می‌گوید آمریکایی‌ها «در نظرسنجی‌های افکار عمومی پاسخ‌دهندگانی افراطی‌ترند». برای نمونه، سهم آلمانی‌هایی که می‌گویند «به‌کلی واکسن نمی‌زنند» کمتر از آمریکایی‌هاست: فقط ۸ درصد آلمانی‌ها کاملاً ضدواکسن بودند، در برابر ۱۳ درصد آمریکایی‌ها. در عوض، اکثریت قاطع آلمانی‌ها گفتند «ترجیح می‌دهند مدتی درباره‌اش فکر کنند». این نظرسنجی همچنین نشان داد آمریکایی‌هایی که در گذشته اعتماد کمتری داشته‌اند، لزوماً از علم و سودمندی‌هایش دلسرد نشده‌اند. تحلیل STAT نشان می‌دهد سهم آمریکایی‌هایی که خود را مذهبی می‌دانند و باور دارند علم به بیشتر مردم سود می‌رساند، چهار واحد درصد افزایش یافته است؛ از ۴۶ درصد در سال ۲۰۱۸ به ۵۰ درصد در سال ۲۰۲۵. آمریکایی‌های مذهبی همچنین در مقایسه با کشورهای هم‌تراز، بیشتر برای واکسیناسیون اشتیاق نشان می‌دهند. الگویی مشابه در میان آمریکایی‌های بدون مدرک چهارساله دانشگاهی دیده می‌شود. سهم فارغ‌التحصیلان غیردانشگاهی که می‌گویند علم به بیشتر مردم سود می‌رساند، در این هفت سال سه واحد درصد افزایش یافته است و آنان نیز بیش از ساکنان کشورهای هم‌تراز با تحصیلات مشابه، خواستار دریافت فوری واکسن‌اند. پس چه چیزی شکاف رو به رشد آمریکا بر سر اعتماد به علم را ایجاد می‌کند؟ این نظرسنجی نشان می‌دهد علت، افزایش اشتیاق به علم در میان آمریکایی‌های تحصیل‌کرده و غیرمذهبی است. نظرسنجی ولکام نشان می‌دهد هر دو گروه افزایش چشمگیری در قدرشناسی از سودمندی‌های علم گزارش کرده‌اند: ۱۳ واحد درصد برای فارغ‌التحصیلان دانشگاه و ۱۵ واحد درصد برای آمریکایی‌های غیرمذهبی در طول هفت سال. به بیان کوتاه، آمریکا تقسیم شده است نه به این دلیل که برخی گروه‌ها از علم دلسرد شده‌اند، بلکه به این دلیل که گروه‌های دیگر بیش از پیش قدر سودمندی‌های آن را می‌دانند. این ممکن است خبر خوبی به نظر برسد، اما این شکاف با این حال نشان می‌دهد که سودمندی‌های علم به شیوه‌هایی که بخش بزرگی از آمریکایی‌ها بتوانند ببینند و حس کنند، به آنان نمی‌رسد. Brian Castrucci، رئیس و مدیرعامل بنیاد دو بومون که بر تقویت سلامت عمومی متمرکز است، می‌گوید: «مردم احساس می‌کنند عقب مانده‌اند، نمی‌فهمند این [علم] چه سودی برای من دارد.» برخی از این شکاف‌ها در کشوری به بزرگی و تنوع آمریکا به‌سختی قابل مقابله است. ساکن شهری مبتلا به سرطان که به درمان در یک مرکز پزشکی دانشگاهی تراز اول دسترسی دارد، ناگزیر تأثیر علم بر زندگی‌اش را بیشتر از فردی در مناطق روستایی می‌بیند که ممکن است برای ابتدایی‌ترین خدمات بیمارستانی مسافت زیادی را طی کند. ولکام دریافت که اعتماد به علم پیوند نزدیکی با اطمینان به نظام‌های سلامت کشورها دارد و این برای آمریکا نیز مشکلی ایجاد می‌کند. تنها ۴۰ درصد آمریکایی‌ها اطمینان زیادی به بیمارستان‌ها و درمانگاه‌های کشورشان گزارش کرده‌اند؛ همان نسبتی که در پرتغال و اروگوئه دیده می‌شود. به گفته چند کارشناس، احساس ضدعلمی که از سوی مقام‌های سیاسی ارشد آمریکا مطرح می‌شود نیز احتمالاً در این میان نقش دارد. Yotam Ophir، دانشیار ارتباطات در دانشگاه بوفالو، می‌گوید واگرایی دیدگاه‌ها درباره علم میان احزاب سیاسی آمریکا در جنبش «تی پارتی» در دهه ۲۰۱۰ آشکار شد و در دوره ریاست‌جمهوری Trump تشدید شد. با این حال، کارشناسانی که STAT با آنان گفت‌وگو کرده تأکید کردند این داده‌های تازه تنها نشان‌دهنده نیاز به تغییرات نظام‌مندی نیست که ممکن است دهه‌ها طول بکشد. به گفته آنان، دانشمندان باید توانایی خود را برای گفت‌وگو درباره سودمندی‌های علم در زندگی روزمره مردم تقویت کنند و از این انتظار دست بردارند که عموم مردم کورکورانه به آنان اعتماد کنند. Castrucci می‌گوید: «کاری که باید بکنیم این است که ارتباط‌گیرندگان بهتری باشیم، نه بحث‌کنندگان بهتری. نمی‌توانیم با سخنرانی کردن مردم را وادار کنیم به ما اعتماد کنند.» Mark Henderson، مدیر اجرایی امور شرکتی و مشارکت بنیاد ولکام، می‌گوید دانشمندانی که می‌خواهند بر پایه یافته‌های این گزارش گام بردارند باید «مردم را همان‌جا که هستند ملاقات کنند». او می‌افزاید: «با درک و مشارکت و احترام در سطحی برابر با مردم روبرو شوید و نتیجه بهتری خواهید گرفت. این کار دانش موشکی نیست، اما همیشه برایم شگفت‌آور است که جامعه علمی چقدر این کار را دشوار می‌یابد.» پوشش STAT درباره اعتماد به علم و سلامت عمومی از سوی بنیاد Dana، بنیاد Greenwall، بنیاد John Templeton و بنیاد Boston پشتیبانی می‌شود. حامیان مالی ما در هیچ تصمیمی درباره روزنامه‌نگاری ما دخالتی ندارند.