سازمان WHO: کشورها بودجه داخلی مقابله با سل را افزایش دادند

تلاش‌های جهانی برای پایان دادن به بیماری سل (TB) همچنان رو به پیشرفت است و بر پایه گزارش جهانی سل ۲۰۲۶ سازمان جهانی بهداشت (WHO) که امروز منتشر شد، شمار افرادی که به این بیماری مبتلا می‌شوند و شمار کسانی که بر اثر آن جان می‌بازند کاهش یافته است. این پیشرفت در حالی به دست آمده است که بودجه داخلی مبارزه با سل میان سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ با ۱۴ درصد افزایش به ۵.۶ میلیارد دلار رسیده و بخشی از کاهشی به همین اندازه در تأمین مالی بین‌المللی را جبران کرده است. این افزایش، اهمیت سرمایه‌گذاری داخلی را برای پایدار نگه داشتن خدمات سل و حفاظت از دستاوردهای سخت‌به‌دست‌آمده سلامت، در شرایط تنگنای مالی جهانی در حوزه سلامت برجسته می‌کند. در سال ۲۰۲۵ برآورد می‌شود ۱۰.۶ میلیون نفر به سل مبتلا شدند و ۱.۱ میلیون نفر بر اثر آن جان باختند. با کاهش ۳۵ درصدی مرگ‌ها از سال ۲۰۱۵ و نجات جان حدود ۸۶ میلیون نفر از سال ۲۰۰۰ به‌واسطه درمان، جهان به نخستین نقطه عطف مرگ‌ومیر در استراتژی پایان سل سازمان جهانی بهداشت رسیده است؛ هرچند پنج سال دیرتر از برنامه. با این حال پیشرفت بسیار کُند بوده است: از سال ۲۰۱۵ نرخ بروز جهانی سل (موارد جدید در هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت) ۱۴ درصد کاهش یافته که با نقطه عطف کاهش ۵۰ درصدی تعیین‌شده برای سال ۲۰۲۵ فاصله زیادی دارد، و سل همچنان عامل اصلی مرگ ناشی از یک عامل عفونی واحد است. دکتر تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، گفت: «کاهش پیوسته موارد و مرگ‌های سل بسیار امیدبخش است، به‌ویژه با توجه به چالش‌هایی که بسیاری از کشورها در نتیجه کاهش بودجه تجربه کرده‌اند. بسیاری از دولت‌ها در بودجه‌های خود بیشتر کاویده‌اند تا دستاوردهایشان را حفظ کنند. و با این حال، سالانه بیش از یک میلیون نفر بر اثر بیماری‌ای می‌میرند که قابل پیشگیری و قابل درمان است. از کشورها و شرکا می‌خواهیم دسترسی به خدمات سل را فوراً گسترش دهند، بودجه ضروری را حفظ کنند و توسعه ابزارهای جدید برای پایان دادن به این اپیدمی را تسریع کنند.» بار جهانی سل همچنان به‌شدت در ۳۰ کشور متمرکز است؛ این کشورها ۸۸ درصد افرادی را تشکیل می‌دهند که در سال ۲۰۲۵ به سل مبتلا شدند. پیشرفت در مناطق مختلف یکسان نبود. میان سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۲۵، بروز سل در منطقه اروپایی WHO ۴۲ درصد و در منطقه آفریقایی ۳۰ درصد کاهش یافت، در حالی که این کاهش در جنوب شرق آسیا ۱۸ درصد و در مدیترانه شرقی تنها ۶.۶ درصد بود. در غرب اقیانوس آرام هیچ تغییر خالصی رخ نداد (صفر درصد). در قاره آمریکا، بروز برای پنجمین سال پیاپی در سال ۲۰۲۵ افزایش یافت و به ۱۳ درصد بالاتر از سطح سال ۲۰۱۵ رسید. این تفاوت‌های چشمگیر بازتاب تفاوت در عوامل خطر سل، توان نظام‌های سلامت، دسترسی به خدمات و سطح سرمایه‌گذاری پایدار است. شکاف‌های بزرگ در دسترسی به تشخیص و درمان به‌موقع همچنان باقی است. از میان ۱۰.۶ میلیون نفر برآوردی که در سال ۲۰۲۵ به سل مبتلا شدند، ۸.۴ میلیون نفر تشخیص داده شدند و حدود ۲.۲ میلیون نفر یا تشخیص داده نشدند یا مواردشان گزارش نشد. تنها ۵۹ درصد بیماران تازه‌تشخیص‌داده‌شده با یک آزمون تشخیص سریع توصیه‌شده از سوی WHO آزمایش شدند که با هدف ۱۰۰ درصدی سال ۲۰۲۷ فاصله زیادی دارد. سل مقاوم به دارو همچنان چالشی بزرگ برای سلامت عمومی است. از میان حدود ۳۷۰ هزار نفر برآوردی که در سال ۲۰۲۵ به سل مقاوم به ریفامپیسین مبتلا شدند، تنها ۴۲ درصد درمان دریافت کردند. در میان کسانی که درمان شدند، پذیرش رژیم درمانی شش‌ماهه توصیه‌شده از سوی WHO به‌طور چشمگیری افزایش یافت: از ۱۸ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۴۲ درصد در سال ۲۰۲۵. سرمایه‌گذاری در پژوهش سل به‌شدت ناکافی است. بودجه پژوهش در سال ۲۰۲۳ برابر ۱.۲ میلیارد دلار بود؛ کمتر از یک‌چهارم هدف سالانه ۵ میلیارد دلاری تعیین‌شده برای سال ۲۰۲۷. سرمایه‌گذاری بیشتر برای توسعه و به‌کارگیری واکسن‌ها، تشخیص‌ها و درمان‌های جدید به‌فوریت لازم است. سازمان جهانی بهداشت از دولت‌ها و شرکا می‌خواهد تعهد سیاسی را تقویت کنند، تأمین مالی پایدار برای سل را حفظ و افزایش دهند، دسترسی به پیشگیری، تشخیص سریع و درمان مؤثر را به‌سرعت گسترش دهند و سرمایه‌گذاری در ابزارهای جدید را تسریع کنند. پیشرفت باید بسیار سریع‌تر باشد تا جهان بار دیگر در مسیر پایان دادن به اپیدمی سل قرار گیرد. سازمان جهانی بهداشت که خود را وقف بهروزی همه مردم و هدایت‌شده به‌دست علم می‌داند، تلاش‌های جهانی را رهبری و پشتیبانی می‌کند تا هر انسانی در هر کجای جهان شانس برابر برای زندگی ایمن و سالم داشته باشد. این سازمان، نهاد سازمان ملل متحد در حوزه سلامت است که کشورها، شرکا و مردم را در بیش از ۱۵۰ نقطه به هم پیوند می‌دهد؛ پاسخ جهانی به فوریت‌های سلامت را رهبری می‌کند، از بیماری پیشگیری می‌کند، به ریشه‌های مشکلات سلامت می‌پردازد و دسترسی به دارو و مراقبت سلامت را گسترش می‌دهد. مأموریت آن پشتیبانی از همه کشورها برای ترویج، تأمین و حفاظت از سلامت است. «با هم برای سلامت. در کنار علم بایستید»، شعار روز جهانی بهداشت ۲۰۲۶، آغاز یک کمپین یک‌ساله برای برجسته کردن علم به‌عنوان بنیاد حفاظت از سلامت و بهروزی در سراسر جهان است.